İlk Noterlik

İlk noterlik müessesesi yazının bulunması ile sümerler döneminde ortaya çıkmıştır. Burgul adı verilen noterler MÖ 7. yüzyıl da sümerler de faaliyet göstermiştir. yazıtlarda rastlanan ismi ile Burgul birçok özelliğe sahip ve yetkileri olan birisiymiş. Tarihsel yazıtlarda rastlanılan Burgul adında ki noterler ile alakalı ” … bizim kanun ve geleneklerimize göre her sözleşme belirli kurallar içinde yazılmalıdır. Yazılı olmayan sözleşmeler için hiçbir hak ileri sürülemez ve mahkemeye başvurulamaz. Bu yüzden ev, bahçe, tarla, köle, hayvan satmak, kiralamak, borç alıp vermek, mirasını ölmeden bölüştürmek, çocuğunu evlatlıktan çıkarmak veya evlatlık almak isteyenler, yanlarında tanıkları, boyunlarında mühürleri ile babama gelirlerdi. Evlenecekler de tanıklar önünde, evlenme koşullarını, boşanma olduğu zaman kimin ne alabileceğini belirleyen bir sözleşme zorundalar. Eğer yazılı bir sözleşme yoksa evli sayılmaz evlenenler. Kurallarımız kesindir. Kentimizde yalnız sözleşmeleri yapan kurumsal bir kuruluş olarak BURGUL var.” şeklinde bahsedilmiştir.

Ayrıca diğer bir yazıtta da. “… sözleşmelere önce konusu, sıra ile koşulları, tanıkların adları, yemini, günü, ayı, yılı yazılıp iki tarafın mühürleri basılır. En önemlisi de sözleşme yazıldıktan sonra yazıların üzerine yeniden yumuşak kil kaplanması ve üzerine içindekilerin tekrar yazılmasıdır. Böylece sözleşmenin üstü kırılırsa, içi sağlam kalır, hem yazılanlar değiştirilemez…”

İstanbul Arkeoloji müzesinde yer alan Akad, Sümer ve Hitit dillerinde yazılmış olan ve yaklaşık olarak 74.000 adet çivi yazılı belgeyi 33 yıl inceleyen ve araştırmalarını hala sürdürmeye devam ettiren Muazzez İlmiye ÇIĞ ve ekibi ” SÜMERLİ LUDİNGİRRA” nın kitabı baslıklı eserinde yukarıda ki yazdığımız yazıların varlığını ortaya çıkartmıştır.

Roma Döneminde Noterlik

Kuzey İtalya bölgesinde rastlanan bu uygulama, Kişilerin arasında ki özel hukuki işlemlere resmi bir pozisyon kazandırılmasına denmekteydi ve Roma hukuku içerinde çok büyük bir önem arz etmekteydi. Roma hukukunda meydana çıkan bu uygulama modern noterlik olarak adlandırılan uygulamanın ilk örneklerindendir.

Roma da ilk noter okulları imparator Justinian döneminde 11. yy sonlarında kurulmuştur. Tabellion olarak adlandırılan noterlerin görev ve organizasyonları hukuki bir düzeye gelmesinin ardından bu konuda okullar açılmaya başlamış, Bologna Üniversitesi bünyesinde noterlik dersleri verilmeye başlanmış, ardından da farklı üniversiteler de noterlik konusun bir bilim dalı olarak kabullenilmiştir.

Osmanlı Döneminde Noterlik

Toplumumuzda noterlik müessesesi çok eskilere dayanmaktadır. osmanlı döneminde var olan İslam hukuku bünyesinde yer alan noterlik sisteminin Kaynağı tabiki Kur-an’ı Kerim di. Bakara Süresi 282. ayatte mealen Allah-ü Teala şu şekilde söylüyor ” Belirlenmiş bir süre için birbirinize borçlandığınız vakit onu yazın. Bir katip onu aranızda adaletle yazsın…” bu ayeti kerime ışığında katibi adil adında noterlik kurumu tesis edilmiştir.

İlerleyen dönemlerde Naip adı verilen kişiler tarafından noterlik hizmetler verilmeye başlanmıştır. Noterliğin devlet bünyesine girmesi ile 1913 yılında olmuştur. Mecellenin yürürlüğe girmesinden sonra Mukavelat muharrirleri nizamnamesi, ardından da Katibi adil kanunu muvakkati yayınlandı.

Cumhuriyet Döneminde Noter

Cumhuriyetin ilanı ile hukuk sisteminde ki köklü değişiklikler ve yenilikler ile birlikte, noterlik müessesesinde de değişiklik yapılması elzemdi. Osmanlı döneminde uygulanan Katibiadil kanunu nun uygulaması oldukça zorlaşmıştı. Genel adı ile noterlik kanunu olarak bilinen bu kanun 1926 yılında modern hukuk sistemine entegre edilme çalışmaları sonucunda İsviçre’nin Lozan ve Neuchatel kantonların ile Avusturalya noterlik kanunları göz önünde tutulmuş ve hazırlanmıştır, 01.09.1938 yılında yürürlüğe giren 3456 sayılı Noterlik kanunu, geçen zaman ve değişen toplumlara uygun olarak 1942,1945,1948,1952 ve son olarak ta 1959 yılında farklı değişikler yapılmıştır. 3456 sayılı noterlik kanunu yapılan onca değişikliklere rağmen mevcut ihtiyaçlara cevap verememesinden dolayı, hali hazırda yürürlükte olan 1512 sayılı noterlik kanunu kabul edilmiş ve 05.05.1972 yılında noterlik kanunu olarak yürürlüğe girmiştir.

Genel manada gelişim ve değişime uğrayan toplumların ihtiyaçlarına yetersiz gelmesi durumunda bu ihtiyaçlara uygun olarak Noterlik Kanununda güncellemeler yapılmaktadır.

Yorumlar

Henüz Yorumlanmamış...İlk Yorumu Sen Yapmak İstermisin...!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sidebar